ਵਾਰਤਕ

ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ
ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ : ਤੰਦ ਨਹੀਂ ਤਾਣੀ ਉਲਝੀ ਐ...

ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਰੂਹ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਹਾ ਗਿਐ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਗਾਇਕੀ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਦੀ ਭਟਕਣ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦੈ-ਸਕੂਨ ਦਾ ਸਰੋਤ।।ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਜੋਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰਦੇ ਆਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸੁਖਦ ਅਹਿਸਾਸ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਲੱਭਦੈ।ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਇਐ...ਗਾਇਕ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੀਝ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਦੁੱਖ ਏਸ ਗੱਲ ਦੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਮਿਆਰ ਅਸਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਿਐ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੈਸੇਟਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਰਮ-ਓ-ਹਯਾ ਅਸਲੋਂ ਵਿਸਾਰ ਦਿੱਤੇ ਨੇ। ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਤੁਕਬੰਦੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਥੋਪੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ, ਮੰਤਵ ਸਮਝ ਨੀ ਆਉਂਦਾ। ਸਾਡੀ ਅਜੋਕੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਤੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਬੈਠੀਏ ਤਾਂ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਫ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰ ਦੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਤੇ ਗਾਇਕੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਰਾਹ 'ਤੇ ਤੋਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੀਪੇਖ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਉਦਹਾਰਨਾਂ ਹਨ।...


ਵਾਰਤਕ

ਦਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਲੁਧਿਆਣਵੀ
ਸਾਦ-ਮੁਰਾਦੇ ਵਿਆਹ

ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਦੋ ਜ਼ਿੰਦੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਬੰਨਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਸ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਮ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਤਾ, ਸਰੋਕਾਰਤਾ, ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ, ਏਕਮਤਾ, ਸਥਿਰਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਸਾਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਪਰ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਮ ਵੀ ਅਜੋਕੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਦੌੜ ਤੋਂ ਨਾ ਬਚ ਸਕੀ । ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਨੱਕ ਬਚਾਉਂਦੇ-ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੀ ਮਣਾਂ-ਮੂੰਹੀਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਆ ਰਹੇ ਨੇ, ਜੋ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ...